ซึ่ง Subnet มาจากคำเต็มว่า Subnetwork หมายถึง เครือข่ายย่อย
ส่วน Mark หมายถึง การกำหนด หรือ เป็นเครื่องหมาย หรือ การกำหนดให้เห็นเป็นสำคัญ
ดังนั้น Subnet Mark จึงหมายถึง การกำหนดให้เห็นเป็นสำคัญของเครือข่ายย่อย หรือ การกำหนดเครื่องหมายแบ่งเครือข่ายย่อย
ขั้นต้นขอทำความเข้าใจเรื่อง หมายเลข IP Address ก่อน
หมายเลข IP Address หมายถึง หมายเลขประจำตัวของ NODE หน่วยหนึ่งในระบบ NETWORK ซึ่งจะเป็นหมายเลขเฉพาะตัวไม่ซ้ำกัน ซึ่งการกำหนดหมายเลข IP Address นั้น มีข้อกำหนดสำคัญคือ แบ่งตัวเลขออกเป็น 4 กลุ่ม โดยมี เครื่องหมาย จุด ( . ) เป็นเครื่องหมายแบ่งแยกกลุ่มตัวเลขทั้ง 4 กลุ่ม
โดยที่ ความหมายของตัวเลขทั้ง 4 กลุ่มนั้น อันที่จริงหมายถึง เลขฐานสองจำนวน 8 Bit ซึ่ง ค่าสูงสุดที่จะเป็นไปได้ของตัวเลขแต่ละกลุ่ม ก็คือ 0 - 255 ในเลขฐาน 10 หรือ 00 - FF ในเลขฐาน 16
( คุณจะสังเกตเห็นว่าการกำหนด IP Address ใดๆ ก็ตาม ตัวเลขในแต่ละกลุ่มไม่มีการกำหนดเกิน 255 ในเลขฐาน 10 หรือ FF ในเลขฐาน 16 เลย เนื่องจากเต็มตามข้อจำกัดของตัวเลขแล้ว )
โดยที่หมายเลข IP Address นั้นจะนำมาใช้เป็นเครื่องยืนยันหรือระบุตัวตนของ NODE หน่วยนั้นๆ ที่ต่อเข้าสู่ NETWORK โดยที่ หมายเลข IP Address นั้นจะต้องไม่ซ้ำกัน หากเกิดมีตัวเลข IP Address ซ้ำกันเกิดขึ้นในระบบจะก่อให้เกิดปัญหาต่อระบบการทำงานของ Network ที่เป็นหมายเลขเดียวกันมากกว่า 1 ตำแหน่ง ในระบบนั้นๆ อาการที่มักจะเกิดขึ้นคือ การชะงักในการทำงานของระบบ เนื่องจากการตรวจสอบกันเองในระบบตามหลักการทำงานของระบบ Network และ แสดงอาการแจ้งออกมาว่ามี IP Address ซ้ำกันในระบบที่ NODE ที่มีหมายเลข IP Address ซ้ำกัน ซึ่ง หลักการทำงานของระบบ Network จะมีการตรวจสอบหมายเลข IP Address ในระบบ หากพบการซ้ำ ระบบจะไม่สามารถติดต่อกับ NODE จำนวนมากกว่า 1 NODE ที่มีหมายเลข IP Address เดียวกันได้
( เปรียบเสมือน บุรุษไปรษณีย์ ที่ไม่สามารถนำส่งจดหมายได้ หากมีบ้านมากกว่า 1 หลังที่มีเลขบ้านเดียวกัน แต่อยู่ต่างสถานที่กันในเขตรับผิดชอบเดียวกัน บุรุษไปรษณีย์ ย่อมไม่สามารถตัดสินใจว่าจะส่งจดหมายฉบับนี้ไปที่บ้านหลังใด หากไม่รู้จักชื่อบุคคลในบ้านที่มีหมายเลขบ้านซ้ำกันในเขตที่รับผิดชอบ ซึ่ง เขตที่รับผิดชอบของบุรุษไปรษณีย์ก็คือ เน็ตเวอร์คย่อย หรือ Subnetwork นั้นเอง
หรือจากโฆษณาทีวีเรื่องการส่งของ ที่กำหนดชื่อผู้รับว่า คุณจาง ในโรงงานแห่งหนึ่ง โดยไม่ระบุรายละเอียดเพิ่มเติมเพื่อจำแนกแยกแยะให้ชัดเจน ซึ่ง ปรากฎว่า ในโรงงานแห่งนั้น มีคุณจาง ( คนแซ่จาง) เป็นจำนวน ร้อยๆ คน แล้ว ผู้ส่งจะนำส่ง พัสดุที่จ่าหน้าถึงคุณจาง ส่งให้คุณจาง คนไหน ? โดยที่ ในอนาเขตโรงงานนั้น ก็คือ เน็นเวอร์คย่อย หรือ Subnetwork หนึ่งนั่นเอง โดยรั้วรอบโรงงานเป็นเสมือนหนึ่งตัวแบ่งโรงงานออกมาจากชุมชนที่โรงงานนั้นตั้งอยู่ครับ )
ดังนั้น เมื่อมีการกำหนดหมายเลข IP Address แล้ว จำเป็นต้องมีการกำหนด Subnet Mark ด้วยเพื่อแบ่งแยก Network ย่อยนี้ เป็นเอกเทศในการทำงานของ Subnetwork เอง
ซึ่งทั้ง สอง หมายเลขนี้จำเป็นต้องใช้ร่วมกัน จะกำหนดเพียงอย่างใดอย่างหนึ่งไม่ได้
ดังนั้นการจะบอกว่า ดูเพียงหมายเลข IP Address ในกลุ่มที่สองนับจากข้างท้าย ก็จะทราบว่าเป็น Network วงเดียวกันหรือไม่ การที่จะกล่าวได้เช่นนั้นต้องหมายถึงมีการอ้างอิงถึง Subnet Mark ซึ่งโดยทั่วๆ ไปมักจะระบุว่าเป็น 255 . 255 . 255 . 0 โดย ละไว้ในฐานที่เข้าใจได้ จึงจะเป็นคำกล่าวที่ถูกต้อง
หากแต่ว่า หมายเลข IP Address 192.168.1.1 กับ 192.168.2.1 หากมีการกำหนดว่า Subnet Mark คือ 255.255.0.0 นั้น ( ซึ่งจะไม่ใช่หมายเลขที่อ้างอิงโดยทั่วไป ) จะหมายถึง หมายเลข IP Address ทั้งสองนี้ อยู่ใน Subnetwork วงเดียวกันครับ.
หากพิจารณาแต่เพียง หมายเลข IP Address โดยไม่ต้องสนใจ Subnet Mark นั้น ระบบไม่สามารถแยกแยะได้เลยว่า หมายเลข IP Address ใดอยู่ในวงเดียวกัน หรือ ต่างวงกันได้ มิฉนั้นแล้ว 192.168.1.1 และ 192.168.1.10 และ 192.168.1.100
ก็ย่อมกล่าวว่าอยู่ต่างวงกันได้เช่นเดียวกัน กับ 192.168.1.1 กับ 192.168.2.1
ซึ่งในทางปฏิบัติ หมายเลข IP Address 192.168.1.1 กับ 1 92.168.1.20 ก็สามารถกำหนดให้เป็นหมายเลข IP Address ที่อยู่ต่างวงกันได้ เพียงแต่กำหนด Subnet Mark เป็น 255.255.255.252 ครับ
โดยที่ Subnet Mark 255.255.255.252 นั้น จะมี หมายเลข IP Address เพียง 4 หมายเลขเท่านั้นที่จัดว่าอยู่ใน Network วงเดียวกัน กล่าวคือ หมายเลข IP Address 192.168.1.0 , 192.168.1.1 , 192.168.1.2 และ 192.168.1.3 เท่านั้นครับ
